Vandaag viel het doek: de rechtbank in München heeft geoordeeld dat GEMA gelijk krijgt in de rechtszaak tegen AI-muziekmaker Suno. Voor wie het nieuws de afgelopen maanden een beetje gemist heeft: dit is niet zomaar een rechtszaakje tussen een Duitse auteursrechtenorganisatie en een Amerikaans techbedrijf. Dit is de eerste grote Europese uitspraak die bepaalt of AI-muziektools zomaar mogen trainen op andermans nummers. En het antwoord is: nee, dus.
Wat heeft de rechter precies besloten?
De 42e civiele kamer van het Landgericht München, onder leiding van rechter Elke Schwager, oordeelde dat Suno moet stoppen met het reproduceren van zes bekende nummers zonder toestemming van GEMA: Atemlos, Daddy Cool, Mambo No. 5, Big in Japan, Forever Young en Rasputin. Onbetwist was dat Suno deze nummers via YouTube had gebruikt om zijn model te trainen. De rechter ging daarbij verder dan alleen de output: ook het trainen zelf — het opslaan van beschermde muziek in de parameters van het model, ofwel “memorisatie” — is volgens de rechtbank een vorm van verveelvoudiging die onder het auteursrecht valt.
Waarom is dit zo’n groot punt?
Omdat AI-bedrijven zich tot nu toe verschuilen achter de tekst- en datamining-uitzondering (TDM) uit de Europese auteursrechtrichtlijn. Die uitzondering zou het toegestaan maken om beschermd materiaal te gebruiken om een model te trainen. München zegt nu: die uitzondering geldt misschien voor het verzamelen van trainingsdata, maar niet voor het trainingsproces zelf. Dat is precies dezelfde lijn die dezelfde rechter in november vorig jaar al trok in de zaak GEMA tegen OpenAI. Twee keer raak, dus geen toevalstreffer.
Wat betekent dit voor Suno — en voor de rest?
Voor Suno betekent het vooral: stoppen met deze nummers, of alsnog gaan betalen. Het vonnis is nog niet onherroepelijk — hoger beroep ligt voor de hand, precies zoals OpenAI dat nu al doet bij het Oberlandesgericht München. Maar onder Duits recht kan een vonnis al direct worden gehandhaafd, ook tijdens een beroepsprocedure. Dat zet Suno meteen onder druk.
Interessanter is het effect daarbuiten. Deze uitspraak wordt nu hét ijkpunt voor rechtszaken in de rest van de EU, en de druk op AI-muziekbedrijven om licentiedeals te sluiten met platenmaatschappijen en auteursrechtenorganisaties neemt toe. Toevallig (of niet) klaagde Sony Music deze maand ook al Udio aan wegens het trainen op 30.000 nummers zonder toestemming. De juridische bui trekt dus breder over de hele AI-muzieksector.
Wat merk jij hiervan?
Voorlopig verandert er weinig aan wat je als gebruiker met Suno kunt maken — dit vonnis gaat over zes specifieke nummers, niet over het complete platform. Maar de richting is duidelijk: AI-muziektools die zonder licentie trainen op bestaand repertoire, staan in Europa met de rug tegen de muur. Verwacht de komende maanden meer schikkingen, meer licentiedeals en waarschijnlijk ook duurdere of beperktere AI-tools, omdat bedrijven die licentiekosten ergens moeten terugverdienen.
Conclusie
Dit vonnis is geen jurist-details-verhaal — het is het eerste harde signaal dat het vrije trainingsfeest voor AI-muziekbedrijven in Europa voorbij is. GEMA heeft nu twee zaken op rij gewonnen, tegen OpenAI én Suno, en dat is geen toeval meer maar een patroon. De vraag is niet meer óf AI-muziekmakers gaan betalen voor het repertoire waarop ze trainen, maar hoeveel — en wie de rekening straks doorberekend krijgt aan jou als gebruiker.
Update 16:00
Volgens Suno is het vonnis gebaseerd op een fundamenteel verkeerd inzicht voor wat betreft de werking en het gebruik van de technologie vqn Suno en de toepassing van de Amerikaanse wetten. De kans dat Suno in hoger beroep gaat is dus groot.
s