Zet jij weleens een bluesplaylist op Spotify aan? Grote kans dat je dan zonder het te weten al naar een nummer hebt geluisterd dat klinkt als echte blues, maar toch echt met AI is gemaakt.
Sir Lucian Grainge, de baas van Universal Music Group, het grootste platenlabel ter wereld, klaagde er deze week over tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers. De bluescharts zijn volgens hem vervuild met AI-muziek die het gevoel van de blues kunstmatig nabootst. En hij wil dat streamingdiensten daar voortaan minder voor gaan betalen.
Wat zei Grainge precies?
Grainge besteedde een groot deel van zijn openingswoord aan AI. Zijn boodschap: er gebeurt van alles tegen AI-slop, maar het probleem groeit sneller dan de oplossingen.
De kern van zijn verhaal:
- AI-slop maakt de luisterervaring slechter en haalt geld weg bij echte artiesten. Volgens Grainge heeft niemand er iets aan: artiesten niet, platforms niet en luisteraars ook niet.
- AI-nummers die op een onethische manier zijn gemaakt, zouden nooit hetzelfde mogen verdienen als muziek waar mensen echt op zitten te wachten.
- De contracten met streamingdiensten moeten op de schop. Grainge zei letterlijk dat de structuur van die deals moet veranderen.
Om zijn punt te onderstrepen kwam hij met een opvallend cijfer. Van de 900 nummers die vorig jaar in de VS meer dan 100 miljoen keer zijn gestreamd, kwam bijna de helft van artiesten van Universal.
Blueschart vol AI
In de Blues Albums-lijst van Billboard, de Amerikaanse hitlijst voor bluesalbums, gebeurde dit jaar iets wat nog nooit was vertoond. In de top 12 staan maar liefst 4 AI-acts! Kijk maar eens.
- Eddie Dalton: een doorleefde soulstem in de stijl van Otis Redding. Zijn album The Years Between kwam in april binnen op nummer 1 en bleef daar tien weken staan. Bedenker is Dallas Ray Little uit South Carolina, die nog meer AI-artiesten uitbrengt.
- Butter Knife Shawty: Met zelfs 2 noteringen op 2 en plaats 11
- Promptgenix: Met zo’n naam weet je direct dat het AI is.
- Benny Rivers: Zijn blues- en soulmuziek (zoals de hit “Step by Step in Time“) en zijn doorleefde stem zijn volledig gegenereerd door AI-technologie
Waarom juist blues? Het is een kleine lijst in een nichegenre, dus met relatief weinig verkopen sta je al hoog. En het is ook wrang: uitgerekend het genre dat draait om doorleefde ervaring, wordt overspoeld door stemmen die nooit iets hebben meegemaakt.
Ondertussen draait Universal prima
Wie denkt dat Universal kreunt onder de AI-muziek, komt bedrogen uit. Het derde kwartaal (juli t/m september) was gewoon goed:
- Omzet: 3,39 miljard euro, bijna 12 procent meer dan een jaar eerder.
- Maar: een flink deel komt van de overname van Downtown Music. Zonder Downtown groeide de omzet 5,3 procent.
- Abonnementen: 1,42 miljard euro, ruim 19 procent meer. Zonder Downtown 9,5 procent. Hogere prijzen en meer betalende abonnees zijn de motor.
- Cd’s en vinyl: 392 miljoen euro, zo’n 15 procent meer. Fysieke muziek blijft dus verrassend sterk.
- Merchandise: 248 miljoen euro, bijna 5 procent minder, omdat er minder grote tournees waren.
Toch is niet alles rozengeur. De winstmarge zakte licht en het aandeel staat zo’n 30 procent lager dan begin dit jaar. Beleggers maken zich zorgen dat AI-muziek een steeds groter stuk van de luistertijd opeet.
Waarom elke AI-track jouw abonnementsgeld aanraakt
Om Grainges boosheid te snappen, moet je weten hoe Spotify en de meeste andere diensten uitbetalen. Dat heet pro-rata.
Het werkt zo:
- Al het abonnementsgeld van alle gebruikers gaat in één grote pot.
- Die pot wordt verdeeld op basis van het aandeel in het totale aantal streams.
- Hoe meer streams een nummer pakt, hoe groter zijn stukje van de taart.
Elke stream van een AI-nummer gaat dus ten koste van een echte artiest. Ook als jij er zelf nooit naar luistert. Begin dit jaar sprak Grainge al over 60.000 AI-tracks die er elke dag bij komen. Een groot deel daarvan is volgens hem slop of bedoeld voor streamingfraude.
Dat pro-ratasysteem maakt het probleem volgens Grainge alleen maar erger. Het beloont het in massa produceren van content, terwijl echte artiesten minder overhouden.
Tegelijk stort Universal zich zelf op AI
Hier wordt het interessant. Want Universal is helemaal niet tegen AI. Het label werkt samen met AI-bedrijven als Udio en Klay Vision. Grainge verwacht dat die samenwerkingen vanaf 2027 echt geld opleveren. “Van principes naar producten, en van producten naar omzet”, zo vatte hij het samen.
Met Suno ligt dat anders. Daar stapte Universal juist naar de rechter.
De lijn van Universal is dus: AI is prima, zolang het op onze voorwaarden gebeurt en de rechthebbenden meeverdienen.
Mijn mening
Ik speel zelf in een coverband en maak daarnaast ook graag muziek met Suno. Ik ben enthousiast over wat AI kan. Maar Grainge heeft gelijk: duizenden nepnummers per dag, alleen gemaakt om streams af te tappen, hebben niets met creativiteit te maken. Dat artiesten daardoor minder verdienen, is gewoon oneerlijk.
Er valt wel wat voor te zeggen om AI-muziek minder te belonen. Het maken van een album op de conventionele manier kost behoorlijk wat geld en inspanning. Met AI kan het sneller en zo goed als gratis. Maar om het helemaal uit te sluiten van beloning zoals Tidal doet gaat me wat te ver.
Lucian Grainge heeft de blues, en terecht. Maar de remedie mag niet zijn dat het grootste label ter wereld zelf bepaalt wie er mag meespelen. Laat dat over aan de luisteraars, die bepalen vanzelf of iets goed of slecht is, of het nu AI is of niet. Geruststellend feit: volgens cijfers van streamingdienst Deezer is slechts 1 tot 3 procent van alle beluisterde muziek op het platform afkomstig van kunstmatige intelligentie (AI). Dit ondanks dat er per dag meer dan 75.000 AI-tracks worden aangeboden bij de streamingdiensten.
Bronnen: Hollywood Reporter, Digital Music News, Music Business Worldwide