ANP weg er mee! Onfrisse praktijken

Afbeelding: Google Gemini AI

Ik onderhou al zo’n dertig jaar een website over muziek op het internet. Aanvankelijk onder de naam Museekster dat in 2005 werd omgedoopt in Digimuziek. Ondanks het feit dat de besproken materie vaak op gespannen voet stond en staat met copyrights heeft me dat nooit in de problemen gebracht. Daar is op een wel heel onverwachte manier en uit onverwachte hoek verandering in gekomen.

Wat is er aan de hand?

Vorige week trof in bij toeval  in mijn spambox – die ik zelden check- een bericht van het ANP met de titel: Inbreuk op copyright van ANP foto op digimuziek.nl . Ik dacht aanvankelijk dat het terecht in de spam terecht was gekomen, maar na bestuderen van het verzendadres bleek het echt van het ANP afkomstig te zijn. Wat is het geval. Ik heb een paar jaar geleden een stukje geschreven over de mogelijk een stem op een liedje te vervangen door die van een andere artiest. Taylor Swift leek me daarvoor een passend voorbeeld, dus ik heb boven het artikel een kleine foto van Taylor geplaatst. Het internet staat vol met foto’s van deze artieste dus ik vond al snel op een Pinterestpagina een geschikte foto. Uiteraard weet ik dat je niet zomaar alle foto’s op internet op je site kunt zetten, maar het leek mij in dit geval niet direct een probleem of een groot risico. Nu blijkt dat ik bij toeval het verkeerde lot uit deze omgekeerde loterij te hebben gekozen. De foto blijkt namelijk afkomstig van het ANP. Die foto’s mag je alleen gebruiken als je een licentie heb gekocht. Die licentie kost volgens de Fair Licensing afdeling van het ANP €260 ex BTW. Daar komt nog bij  €86,58  voor kosten opsporing, onderzoek en documentatie. Of ik voor mijn vergrijp dus maar even € 419, 36 wil aftikken om de kwestie uit de wereld te helpen. ANP is gelukkig wel zo “coulant” om bij directe betaling een korting van 10% te geven.”Wanneer u vóór 22-8-2026 gebruikmaakt van ons schikkingsvoorstel, ontvangt u een korting van 10% op het totaalbedrag”

Wat zijn dat voor praktijken?

Had even een waarschuwing gestuurd, dan had ik de foto direct verwijderd. Waarom nu pas? De foto stond er al twee jaar op, diep verstopt in de historie van berichten. De termen maffia en afpersing kwamen onmiddellijk bij mij op. Uiteraard heb ik de foto en het bijbehorende bericht direct verwijderd. Ik heb direct beklag gedaan bij de Fair Licensing en de omstandigheden uitgelegd. Ik heb maar een eenvoudig hobbyblog met een heel beperkt bereik, gemiddeld enkele tientallen bezoekers per dag. Veel impact kan het plaatsen van de miniatuurversie van hun foto dus niet hebben gehad. Voor iemand die hobbymatig bezig is is een boete van €419,36 exorbitant hoog en staat dit bedrag niet in verhouding tot dit naar mijn mening lichte vergrijp. Ik heb aangeboden €100 te betalen om de kwestie op te lossen.

Al de volgende dag kreeg ik een reactie. Ze hadden bij het bepalen van de hoogte van het bedrag al rekening gehouden met de geschetste omstandigheden. (??) Hoe kunnen ze dat met droge ogen beweren als ik de omstandigheden pas daarna heb geschetst. Bovendien blijkt nergens uit de eerste aanmaning dat er rekening is gehouden met mijn omstandigheden.  Maar Fair Licensing is de beroerdste niet, met de €100,- gaan ze niet akkoord maar ik krijg wel een extra korting. Deze wordt verhoogd tot 20%.

Weer in de pen geklommen en mijn verbazing en onvrede toegelicht en een tegenbod gedaan van €150. Weer de volgende dag  een reactie: aanbod afgewezen maar wel 30% korting.
Heb ik te maken met een AI-agent die hier aan het werk is? Misschien is het een kwestie van volhouden en loopt bij elke reactie de korting verder op. Weer mijn bezwaren toegelicht en aangegeven dat hun bedrag voor een hobbyist niet is op te brengen. Als uiterste poging heb ik mijn aanbod verhoogd tot €200. Helaas blijkt dan de kortingsteller te stoppen en is ook €200 voor Fair Licensing niet acceptabel.  Ze willen voor 29 augustus dus €293,56 ontvangen, want anders…. Ik heb ook de hakken in het zand gezet en aangegeven dat ik hoe dan ook niet verder wil gaan dan € 200,-.

Lotgenoten crowdfunding, petitie en meer vragen

Dan blijft het angstig stil. Ondertussen ben ik op verder onderzoek uitgegaan om eens te kijken wat mijn kansen zijn in een eventuele gerechtelijke procedure. Dan blijkt dat er vele lotgenoten zijn die zijn geterroriseerd door Fair Licensing. Bijvoorbeeld Martine Bakx van het blog De Autodidact, Zij heeft een rechtszaak lopen die nu door de Hoge Raad gaat worden beoordeeld. Daarvoor loopt zelfs een crowdfunding en er is een petitie in de maak. Ook journalist Maarten Dallinga blogt uitvoerig over zijn ervaringen met de bloedhonden van de copyrights. Uit de meeste verhalen blijkt wel dat ik in een procedure weinig kans maak. Mijn overtreding staat vast, ik heb zonder toestemming een foto geplaatst en de rechter gaat meestal wel mee met het bedrag dat het ANP vordert. Toch heeft het ANP een paar keer een procedure verloren, onder meer omdat het ANP niet kon aantonen te beschikken over een machtiging van de fotograaf om op te treden tegen het vermeende inbreuk. Ook in mijn geval heb ik geen bewijs gezien dat het ANP beschikt over een machtiging. Ik heb kunnen achterhalen dat de foto is gemaakt door een Amerikaanse fotografe. Kan het ANP aantonen dat ze namens haar mogen optreden?
Verder blijkt dat het ANP inmiddels aangepaste tarieven hanteert, bijvoorbeeld €130,- voor non-profit gebruik. Waarom passen ze dit tarief niet in mijn geval toe?

Weer de volgende dag een reactie. “Wij hebben rekening gehouden met het non-profit karakter van uw website. Om die reden ben ik bereid u een uiterste korting van 50% op het oorspronkelijke schikkingsbedrag aan te bieden.” Niets over het gevraagde bewijs.

Is hier sprake van misleiding?

En dan wordt het nog vreemder. Ik heb de bewuste foto op de site van het ANP gevonden. Licentiekosten online van € 100 tot € 156!! afhankelijk van gebruik. Dat is behoorlijk anders dan de licentiekosten van € 260,- die het ANP stelt. Dat begint op pure misleiding te lijken.
Misschien sta ik hierdoor opeens sterker in een eventuele procedure.

Ik heb Fair Licensing geconfronteerd met mijn ontdekking en aangegeven dat ik alle vertrouwen in hun handelwijze heb verloren en dat ik mijn eerdere aanbod direct intrek. Volgens mij is het afzien van een claim en het laten rusten van deze kwestie de enige passende oplossing.

We gaan het weer afwachten. Wordt dus vervolgd.

Update: Fair Licensing heeft er vandaag zin in, ik ontving al snel een reactie. Ik citeer:
De prijzen uit de ANP-beeldbank voor reguliere verkoop zijn niet te vergelijken met de bedragen die wij hanteren bij auteursrechtinbreuken.

De reguliere licentieprijs geldt uitsluitend voor klanten die voorafgaand aan publicatie een geldige licentie hebben afgesloten. Bij ongeoorloofd gebruik achteraf is sprake van een auteursrechtinbreuk. In dat geval wordt, conform onze standaardregeling, een vergoeding berekend die hoger ligt dan de reguliere licentieprijs, omdat daarin ook de volgende kosten zijn verwerkt: de vergoeding aan de fotograaf en een compensatie voor het gebruik zonder toestemming. Daarnaast zijn er extra kosten gemaakt voor opsporing, documentatie en handhaving.

Het tarief is dus niet enkel een licentieprijs, maar een schikkingsvergoeding waarmee het dossier kan worden gesloten. Om die reden kunnen we helaas niet ingaan op het door u genoemde voorstel.

Hoe nu verder?

Gelukkig geeft dit het blog Feitoffake uitstekend advies over hoe te handelen. Jammer dat ik dit advies even te laat heb gevonden anders had ik een andere strategie gevolgd: stilzitten en afwachten want ze weten je naam en adres niet en kunnen je daardoor niet dagvaarden. Helaas heb ik mijn identiteit al onbedoeld prijsgegeven door op de mail te reageren.
Ik zit al diep in de onderhandeling maar heb nog steeds een troef in handen. De opslag van 160 Euro op de normale licentiekosten kent geen enkele wettelijk basis. Het gaat om een vergoeding van de geleden schade- in dit geval de gemiste licentiekosten- en daar kan geen “strafport” op zitten. Als iemand mijn auto beschadigt en de herstelkosten bedragen €1000,- kan ik ook niet een vergoeding van €2600,- eisen omdat het zo zielig voor me is.
Wel is een vergoeding van 125% van de licentieprijs volgens diverse uitspraken reëel.

Ik heb Fair Licensing dus bericht dat ik € 151,25 aan ze zal overmaken en dat daarmee wat mij betreft de kous af is. Ik zal niet ingaan op verdere dreigementen.

Nooit gedacht dat Taylor Swift me nog eens zoveel geld zou gaan kosten. Ik heb mijn lesje wel geleerd en boven dit bericht staat dus een met AI gemaakt plaatje. Pas dus op met het delen van foto’s die je op het internet vindt, ook op sociale media ben je niet veilig. Voor je het weet heb je een flinke claim aan je broek. De pakkans is klein maar wel reëel. Ik hoop dat de petitie werkt en dat er een onafhankelijke commissie komt om dergelijke claims te beoordelen. Ook meer gerechtelijke uitspraken die de praktijken van het ANP veroordelen zouden welkom zijn, maar de meeste slachtoffers kiezen net als ik voor de veilige weg van betalen.

Tot slot: Het blijft wel triest dat een gerenommeerde instantie als het ANP verantwoordelijk is voor een afdeling die zo kwalijk te werk gaat. Het onderliggende doel is goed maar de uitvoering……

Hey, let’s be careful out there