Het grootste probleem dat muzikanten hebben met Spotify is dat het zo bitter weinig oplevert. In Spanje hebben ze daar min of meer een oplossing voor. Zij hebben voor elkaar gekregen dat Spotify (en ook alle andere streamingdiensten) een extra bedrag uitbetaalt voor elke stream in Spanje. Het is een betaling buiten het label om, een “top-up” bovenop de gebruikelijke geldstroom. De vergoeding gaat rechtstreeks naar de AIE, de Spaanse organisatie voor uitvoerende muzikanten. Die betaalt het weer door aan de muzikant. Dat geld krijgt elke muzikant die aan het nummer heeft meegewerkt. Dus ook een sessiemuzikant die voor opname werd ingehuurd. Een groep die aan streams in Nederland niets verdient. Hoe kan dit opmerkelijke verschil ontstaan?
Zo verloopt de geldstroom in Nederland
In Nederland wordt een song gestreamd via Spotify. Het betreft een song waarop een sessiemuzikant een gitaarsolo heeft ingespeeld. Wie krijgen er voor deze stream een vergoeding?
- Het platenlabel krijgt geld voor de opname. Het label betaalt de artiest volgens het platencontract (meestal 80% voor label en 20% voor artiest). Een artiest zonder label (DIY) ontvangt de totale vergoeding via de dienst die is ingeschakeld voor het aanbieden van de muziek bij de streamingplatforms (aggregators als TuneCore en Distrokid bijvoorbeeld). De artiest ontvangt dan over het algemeen 100%.
- Songwriters en uitgevers krijgen hun deel apart via Buma/Stemra aan wie de streamingdiensten het deel voor auteursrechten uitkeert.
- Sessiemuzikanten, zoals die gitarist van de solo, krijgen meestal één keer een bedrag betaald (uurtje- factuurtje) voor de opname. Voor een stream ontvangt die muzikant niets, ook al wordt het nummer miljoenen keren gestreamd
Wordt precies hetzelfde nummer in Spanje gestreamd, dan gebeurt er iets opvallends. Dan krijgen alle muzikanten op die opname naast de gebruikelijke geldstroom extra geld van de streamingdienst, de hoofdartiest, bandleden en ook de sessiemuzikanten. Deze Top-Up komt dus bovenop de vergoeding die via het label wordt uitgekeerd. Meer streams gaan dus voor iedereen meer geld opleveren. De vergoeding gaat via de AIE naar de muzikant. Dat geld komt uit de zakken van Spotify zelf, uit de 30% die Spotify voor hun bedrijfskosten inhoudt op de opbrengsten van abonnementen en reclame.
Hoe kan zo’n verschil ontstaan?
Het komt door wetgeving in Spanje. Daar staat het sinds 2006 in de wet: muzikanten hebben een eigen recht op een vergoeding als hun muziek gestreamd wordt. En dat recht kunnen ze niet weggeven, in juridische termen: een onvervreemdbaar recht. Dat recht kunnen muzikanten dus niet verkopen of inleveren als ze bijvoorbeeld een contract tekenen bij een platenlabel.
Hoe werkt dat in de praktijk?
- Spotify, Apple Music, Deezer en de andere diensten betalen deze vergoeding zelf, bovenop wat ze al aan de labels en auterurs betalen. Daarom heet het een “Top-Up”.
- Het geld wordt geïnd door AIE, de Spaanse organisatie die opkomt voor uitvoerende muzikanten. AIE verdeelt het geld, onder leden en niet-leden.
- Het geldt voor alle muzikanten op een opname. De hoofdartiest krijgt het grootste deel, maar de sessiemuzikant krijgt ook zijn stukje.
En het gaat om serieus geld. In 2025 haalde AIE ruim €7,2 miljoen op aan extra streamingvergoedingen voor muziekopnames (AIE-transparantierapport 2025). In 2021 was dat nog ongeveer €5,6 miljoen.
Cadeau kregen de muzikanten het overigens niet. AIE heeft jarenlang moeten procederen, onder meer tegen iTunes, voordat ook het geld ging stromen. Over de hoogte van de bedragen wordt nog altijd gesteggeld.
Ook Nederlandse (sessie)muzikanten pikken een graantje mee
Nu wordt het pas echt interessant. De Spaanse regeling geldt niet alleen voor Spaanse artiesten, maar voor iedere muzikant wiens opnames in Spanje gestreamd worden. Ook voor Nederlandse muzikanten, waaronder sessiemuzikanten, dus.
AIE stuurt dat geld door naar de zusterorganisatie in het land van de muzikant. Voor Nederland is dat Sena, en Sena keert het uit. In 2025 maakte AIE in totaal €208.015 over aan Sena. Daarvan was €31.191 bestemd voor streaming. De rest was onder meer voor muziek op radio, tv en in openbare ruimtes (AIE-transparantierapport 2025).
Ter vergelijking: het Britse PPL ontving dat jaar €4,67 miljoen, waarvan €759.524 voor streaming. Logisch ook. Britse muziek wordt in Spanje nu eenmaal veel vaker gedraaid dan Nederlandse.
Tip voor muzikanten: speel je zelf mee op opnames? Zorg dan dat je bij Sena geregistreerd staat. Anders kan dit geld je niet bereiken.
Hoe werkt het als een nummer op de radio wordt gedraaid?
Bij radio werkt het in Nederland net als in Spanje, alle deelnemende muzikanten krijgen een vergoeding . Voor streaming bestaat zo’n regeling in Nederland gewoonweg niet.
Geen vette cheque
Denk je nu dat muzikanten dankzij Spanje binnenlopen? Helaas. Rijk word je er niet van.
- €31.191 is voor alle Nederlandse muzikanten samen. Per persoon gaat het meestal om een paar euro per jaar.
- Het grote probleem lost het niet op. Ook niet voor de muzikanten in Spanje. Uit een enquête blijkt dat maar zo’n 3% van de Spaanse artiesten tevreden is over wat ze via hun platenlabel krijgen. Een kleine top-up maakt een mager contract niet ineens royaal.
- Voor sessiemuzikanten is het wél iets. Voor hen is dit vaak het enige geld dat ze überhaupt aan streaming overhouden.
Het principe is dus opzienbarend. Het bedrag niet.
En waarom niet gewoon hier?
Goede vraag. Onze zuiderburen proberen het al.
- België voerde in 2022 een vergelijkbare regeling in. Spotify, Google, Meta en Streamz waren blijkbaar bang dat de Spaanse regeling in Europa standaard zou worden en stapten meteen naar het Grondwettelijk Hof. Dat Hof legde in 2024 vragen voor aan het Europese Hof van Justitie (arrest 98/2024). Dat Hof behandelde de zaak in juli 2026 (Curia). Het advies van advocaat-generaal Szpunar wordt op 19 november a.s. verwacht. Dat is nog geen definitief vonnis. Dat volgt later, maar meestal wordt het advies gevolgd.
- Nederland heeft niets vergelijkbaars. Hier staat in de wet alleen dat een muzikant recht heeft op een “billijke vergoeding” van zijn label. Vindt hij die niet billijk, dan moet hij dat zelf aanvechten. Een aantal artiesten onder wie Henk Westbroek heeft daarvoor de platenmaatschappij Universal gedaagd, maar kreeg geen gelijk van de rechter.
Ik vind de Spaanse regeling eerlijk gezegd aantrekkelijk. Het is geen ingewikkeld nieuw systeem. Sterker nog, het sluit perfect aan bij de radioregeling die we in Nederland al kennen. Draait Radio 2 een nummer, dan krijgen alle muzikanten die erop meespelen een vergoeding via Sena, En Spanje laat zien dat toepassen van deze regeling ook werkt bij streaming.
Natuurlijk zeggen Spotify en de anderen dat zo’n heffing uiteindelijk in je abonnementsprijs terechtkomt. Misschien is dat zo. Maar het gaat om een fractie van een cent per stream. Die betaal ik met liefde als ik weet dat de sessiedrummer op mijn favoriete plaat er ook iets aan overhoudt.
Let’s Get Spanish
Dat de radio wel alle muzikanten betaalt en streaming niet, is in 2026 gewoon niet meer uit te leggen. Als de Belgische rechtszaak gunstig uitpakt kan Nederland niet achterblijven. Het zou een mooie eerste stap zijn op weg naar een echte oplossing.
Een mooie eerste stap, maar ook dit systeem zal het echte probleem van de lage inkomsten van artiesten niet oplossen. Daarvoor blijven de vergoedingen te minimaal. Er moet meer gebeuren om de verdiensten op een redelijk niveau te krijgen. Er zijn meerdere systemen uitgedacht. meer daarover in dit artikel. Naar mijn mening zou het volgende systeem de grootste winst opleveren voor meerdere partijen.
Pay per stream
Ik zie veel in een oplossing die aanhaakt bij een wetsvoorstel dat in de VS in voorbereiding is: de ‘Living Wage for Musicians Act‘. In dat voorstel is onder meer sprake van een minimale betaling van 1 cent per stream. Ik dacht aanvankelijk dat wordt niets want dan wordt streaming voor de luisteraars wel erg duur. Als je het doorrekent, blijkt het echter erg mee te vallen. Kijk maar eens mijn uitwerkingen en berekeningen in dit artikel.
Dit is een voorbeeldberekening uit dat artikel.
Ben je geen fanatieke streamer dan kom je waarschijnlijk op zo’n 500 streams per maand. In dat geval ben je zelfs goedkoper uit dan met een Premium abonnement. Overigens zal de sessiemuzikant ook nog in de verdeling moeten worden opgenomen. Daar heb ik destijds nog geen rekening mee gehouden.
Grootste nadeel voor de luisteraar: streamen is niet meer onbeperkt en het kan duurder worden. Daar zullen we even aan moeten wennen. Het wordt dan een prepaid model. Persoonlijk vind ik dit niet zo’n bezwaar. Voor alles proberen ze je tegenwoordig een abonnement aan te smeren. Ik betaal liever per gebruik.
Ik zie nog een leuke bijvangst. Als streamen niet meer onbeperkt is wordt het steeds aanlokkelijker om muziek die je echt vaak luistert te kopen. De kans dat illegaal downloaden wat toeneemt is er natuurlijk ook. Dat risico moeten we maar nemen denk ik.
Wat vind jij?
“You may say I’m a dreamer”, maar ben ik “the only one”? Zou jij bereid zijn over te stappen naar een prepaid streamingdienst om artiesten beter te belonen voor hun streams? Zulke diensten zijn er wel bijvoorbeeld Tune.fm, maar ze krijgen de grote labels niet aan boord. Die willen de bevoorrechte positie die ze hebben gekregen toen Spotify oprichter Daniel Ek de labels mee moest krijgen niet opgeven. Daarom lijkt wetgeving de aangewezen weg naar een betere beloning.