Stel je voor: je zet je favoriete artiest op via Spotify. Mooi moment, voor jou en de artiest. Jij geniet en hij krijgt er geld voor, al is het belachelijk weinig. Maar op datzelfde moment draait er ook ergens een bot mee — en die luistert niet omdat hij de muziek mooi vindt. Hij luistert omdat iemand daar geld mee verdient. Jouw geld.
Wat is er nu precies aan de hand?
Streaming-fraude is geen nieuw probleem, maar de omvang ervan blijft schrikken. Volgens Beatdapp, een bedrijf dat fraude detecteert voor labels en streamingdiensten, is inmiddels minstens 10% van alle streams wereldwijd nep. Dat klinkt abstract — maar het betekent concreet $2 miljard per jaar aan inkomsten die niet bij de echte artiesten terechtkomen, maar bij fraudeurs.
Hoe werkt dat? Simpel gezegd: iemand maakt een grote hoeveelheid nummers aan (tegenwoordig steeds vaker met AI), zet er bots op die die nummers dag en nacht afspelen, en int de streaming-royalties. Die bots draaien vaak niet op een eigen account. Nee, je loopt als Spotifygebruiker de kans dat je account wordt gehackt. De bot logt dan stiekem in op jouw account en gaat aan de slag. De platforms betalen per stream, dus hoe meer streams, hoe meer geld. En Spotify, Apple Music of Tidal heeft geen idee dat er niemand écht zit te luisteren. En jij merkt ook niet direct dat jouw account wordt misbruikt. Check dus regelmatig je luistergeschiedenis op muziek die je niet hebt geluisterd.
En als de fraudeur tegen de lamp loopt?
In 2024 werd een Deense man veroordeeld tot een gevangenisstraf na het genereren van minimaal 2 miljoen Deense kronen (zo’n $300.000) aan frauduleuze streams. Hij had ook 37 tracks gebruikt die bewerkte versies waren van andermans muziek — dus ook nog eens auteursrechtenschending erbij.
Kort daarna werd in de VS een man aangeklaagd voor het gebruik van AI om nepmuziek te maken en bots in te zetten die vervolgens miljarden nepstreams genereerden. Wire fraud, money laundering — de hele mikmak.
Het zijn de eerste serieuze strafzaken, maar het is de vraag of dit voldoende afschrikt. Want de drempel om fraude te plegen is laag, de pakkans klein, en de winst potentieel enorm.
Het raakt ook jou – in de portemonnee
Misschien denk je: ik stream gewoon mijn muziek, dit raakt mij niet. Maar dat klopt niet helemaal. Pro-rata: zo werkt het systeem. Jouw abonnementsgeld gaat in één grote pot, en die wordt verdeeld naar rato van het aantal streams. Hoe meer nepstreams er in die pot meedraaien, hoe kleiner het stukje wordt voor de artiesten die je écht draait.
Met andere woorden: jij betaalt €11,99 per maand voor Spotify, en een deel daarvan verdwijnt niet naar de muzikanten die je waardeert — maar naar iemand met een serverruimte vol bots. Grof gerekend gaat van jouw geld dus elke maand 10% dus €1,20 naar een fraudeur.
Wat doen Spotify en de anderen ertegen?
De streamingdiensten werken samen met partijen als Beatdapp aan betere detectie. Spotify en anderen verwijderen steeds vaker verdachte streams achteraf en houden betalingen in bij twijfelachtige accounts. Maar het is een kat-en-muisspel: fraudeurs passen zich aan zodra platforms nieuwe regels invoeren.
De echte oplossing? Dat weet eigenlijk niemand nog. Sommige experts pleiten voor een user-centric betalingsmodel — waarbij jouw abonnementsgeld alleen naar de artiesten gaat die jij hebt geluisterd. Of Pay-per-Play, waarbij je een vast bedrag per stream betaalt. Dat maakt fraude een stuk minder lucratief. Maar grote platforms en labels zijn er tot nu toe niet happig op.
Hoelang gaat dit nog door?
Zolang streaming werkt met een pot-verdeling en de controles beperkt blijven, blijft fraude aantrekkelijk. De industrie weet het, de platforms weten het, de politie weet het — en toch verandert er maar mondjesmaat iets.
Intussen luistert ergens een bot je favoriete artiest leeg. En die artiest ziet er weinig van terug.
Denk jij dat streamingdiensten hard genoeg optreden? Of is het tijd dat er écht iets verandert aan het betalingsmodel?