Ik heb de afgelopen maanden meerdere keren geschreven over platforms die AI-muziek gaan labelen — Deezer deed het als eerste rigoureus, Tidal volgde recent en de grote platenmaatschappijen kwamen deze maand met een vrijwillig labelsysteem. Steeds met hetzelfde argument: transparantie, zodat de luisteraar weet wat hij hoort. Klinkt logisch, toch? Niet volgens Itai Leibowitz, die als AI-muzikant onder de naam I+AI een boeiende tegenaanval schreef op Zinstrel. Zijn punt: die labels zijn helemaal geen neutrale info-stickertjes. Het zijn straffen.
Ook een Nederlandse AI-muziekmaker sprak zich onlangs in een boeiend interview uit over de gevolgen van een AI-label.
Waarom noemt hij een label een straf?
Itai Leibowitz maakt een helder onderscheid. Een vermelding in de credits — “vocals door AI, tekst door mijzelf, gitaar door Amy” — vindt hij prima, net zoals je een sessiemuzikant vermeldt. Maar dat is niet wat er nu gebeurt. Zodra het “made with AI”-stempel ergens op staat, kost het je iets: bereik, royalty’s, of soms een verbod. Hij noemt zijn eigen ervaring: een artikel waar hij uren aan had gewerkt en door hem eerlijk was getagd als “met behulp van AI”, kreeg exact nul vertoningen. Een album dat hij naar Bandcamp uploadde werd een week later gebanned. Zijn muziek op Tidal verdient sinds het nieuwe beleid geen royalty’s meer.
Zijn conclusie is scherp: “We zijn transparant” betekent in de praktijk vaak gewoon “we gaan dit begraven”. Opvallend is dat hij Bandcamp’s harde, expliciete verbod op AI-muziek juist wél respecteert, al is hij het er niet mee eens. Reden: dat platform is er in ieder geval eerlijk over. Wat hij wel verwerpelijk vindt zijn platforms die een verkapte straf verkopen als deugd, zoals wanneer AI-tracks op Deezer stilletjes lager worden gerankt .
Van het werk naar de persoon
Itai Leibowitz beschrijft hoe het label niet bij het nummer blijft, maar overspringt naar de maker. Instagram vraagt hem tegenwoordig een vakje “AI-creator” aan te vinken bij een simpele weekendfoto. Een platenlabel dat wél AI-artiesten durft te contracteren, noemt ze voor de zekerheid geen “musicians” maar “AI music designers” — een subtiele degradatie, vindt hij. En dan zijn er nog de badges: “verified human artist” (Spotify geeft die pas bij 10.000 luisteraars in 3 maanden), “verified artist”, “official creator” — allemaal net iets anders gedefinieerd, en soms zomaar weer ingetrokken.
Leibowitz, die joods en gay is, trekt de vergelijking met andere labels die hijzelf en andere mensen krijgen opgeplakt om ze op voorhand te diskwalificeren. Stevige uitspraak, en niet iedereen zal die vergelijking delen — maar zijn kernvraag blijft hangen: waarom richten we detectietools die eigenlijk bedoeld zijn voor deepfakes en fraude nu ineens op het creatieve proces zelf?
Wat stelt hij voor?
Met zijn eigen platform Vibya wil hij het anders doen: niet vragen “is dit met AI gemaakt”, maar “doe je je voor als iemand anders, verspreid je haat, lieg je over iets echts?” Dat zijn volgens hem de vragen die er echt toe doen — het gereedschap dat iemand gebruikt niet.
Mijn conclusie
Ik snap platforms die grip willen op AI-muziek en gebruikers die vragen om duidelijkheid. Maar Ita Leibowitz legt wel een vinger op een zere plek: een label dat wordt verkocht als “transparantie” terwijl het in de praktijk een afstraffing is, is intellectueel oneerlijk. Als een gebruiker van Tidal er bewust voor kiest om naar een track met het label AI te luisteren, waarom zou de maker dan ineens geen recht hebben op een vergoeding? Misschien is het tijd dat platforms gewoon toegeven wát ze doen — straffen, ja of nee — in plaats van het te verpakken als een dienst aan de luisteraar. Maar het is net zo goed tijd dat de makers van AI-muziek eerlijk toegeven dat er AI in het spel is en in welk onderdeel van de muziek. Daar leent het systeem van credits zich prima voor. Bijvoorbeeld: “Tekst en zang van mijzelf, muziek door Suno op basis van een door mij ingespeelde melodie”. Dat is pas echte transparantie.
Daar is het bij de opkomst van AI-muziek fout gegaan. De eerste makers probeerden ons vooral te laten geloven dat het muziek van een echte artiest was. Daar plukken de huidige makers de wrange vruchten van. Luisteraars zijn gewend door AI bedonderd te worden. Dat heeft bijgedragen aan een negatieve mindset over AI-muziek.
Hoe zit het dan met mijn AI Spotter?
Het betoog van Itai Leibowitz heeft me wel aan het twijfelen gebracht. Ik heb vooral vanwege de vraag om een AI-label op Spotify de AI Spotter gebouwd. Heb ik daar wel goed aan gedaan? Het voordeel is wel dat deze toepassing niet direct voor alle gebruikers van Spotify geldt maar alleen wordt geïnstalleerd door gebruikers die behoefte hebben aan een AI-label en filter. Negatieve gevolgen voor de artiesten zijn er dus nauwelijks, hooguit wat minder streams. Tot op heden heeft mijn AI Spotter slechts enkele tientallen gebruikers. Bovendien ben ik makkelijker bereikbaar dan de streamingdienst als er een onvolkomenheid is met de signalering van AI. Zo ontdekte ik bijvoorbeeld dat het artist profile van de Nederlandse band Moke is vervuild met een AI-artiest met dezelfde naam. Ik wilde dat bij Spotify melden maar die geven niet thuis, ze zeggen doodleuk dat het label van Moke dit moet oplossen. Ik heb het label benaderd maar die hebben nog steeds niet gereageerd. Treurig toch? Spotify onttrekt zich gewoon aan de verantwoordelijkheid voor de juistheid van hun database!
Wat vind jij?
Is het weten dát een nummer met AI is gemaakt voor jou reden om er anders naar te luisteren? En vind je dat de maker geen vergoeding moet krijgen, alleen omdat er AI in het spel is?