Je kent het vast: een nummer verdwijnt van Spotify en staat daarna grijs, doorgestreept, in een playlist, niet meer afspeelbaar. Vervelend, maar in elk geval duidelijk. Volgens een opvallende melding op Reddit (r/truespotify) is er nu een manier gevonden om dat grijze vakje te omzeilen — en er stiekem een ander nummer voor in de plaats te schuiven. Mét plays, mét streamgeld en niet zo’n beetje ook!
Wat is er precies aan de hand?
De Reddit-gebruiker zocht naar “Ghostemane – Blood Oceans (How Many?)“, een nummer dat vorig jaar van Spotify verdween. Dat nummer werd verwijderd omdat het gaat om een samenwerking met de Russische rapper PHARAOH . Recentelijk is bijna de volledige catalogus van PHARAOH van streamingdiensten verwijderd vanwege strenge nieuwe Russische wetgeving rondom songteksten. Omdat het nummer een officiële duotrack is, heeft deze juridische kwestie ervoor gezorgd dat ook Ghostemane het nummer van zijn officiële Spotify-artiestenprofiel moest halen. Normaal gesproken blijft zo’n titel grijs en onspeelbaar in je playlists staan, ook als de artiest hem later opnieuw uploadt. Maar in dit geval bleek het nummer in deze playlists ineens gewoon weer afspeelbaar — alleen speelt dan niet de track van Ghostemane maar een nepversie. Probeer maar eens. Je hoort een nummer van een totaal andere, artiest met de naam Amblu. Die daar blijkens zijn Spotifyprofiel goed mee boert. Zijn versie is al meer dan 75 miljoen keer gestreamd! En dat terwijl er van die hele Amblu verder niets is te vinden. Zijn profiel is verder zo goed als leeg. Geen bio of links naar social media accounts. Het is duidelijk een zogenaamd “spookprofiel”.
Hoe gaat zo’n spookartiest als Amblu te werk?
Hij pakt een track die al een enorme hit is en vervormt deze tot een lofi- / slowed-down versie. Door het tempo drastisch te verlagen en de toonhoogte aan te passen (pitch-shift), verandert de agressieve sfeer van het origineel in een mysterieuze, dromerige en hypnotiserende sound. Hij uploadt de track naar Spotify en om het algoritme te misleiden en te voorkomen dat het nummer direct wegens auteursrechten (copyright) wordt herkend en offline gehaald, gebruikt hij een valse releasedatum, zodat het filtersysteem denkt dat het om een historische, legale release gaat.
Hoe komt hij dan aan miljoenen streams?
Zoals je ziet op zijn profiel heeft Amblu maar een paar nummers uitgebracht, waarvan er 3 miljoenen streams hebben.
De eigenaar achter het amblu-profiel kiest strategisch nummers uit compleet verschillende genres (Braziliaanse sertanejo, underground rap, dancehall en indie-elektronica). Het enige wat deze nummers gemeen hebben, is dat de originelen op een bepaald moment viraal gingen op internet. Door ze te vertragen en opnieuw te uploaden, vangt het profiel Amblu miljoenen “passieve” streams van luisteraars die gewoon op zoek zijn naar een lofi-versie van hun favoriete internet-hit. Bijvoorbeeld als achtergrond bij een TikTok video.
In de streamingwereld zie je vaak dat profielen als dat van Amblu miljoenen luisteraars trekken met slechts een handvol nummers. Ze uploaden slowed-down versies van nummers onder fictieve namen om te worden opgenomen in populaire, passieve playlists zoals Chill Lofi Study Beats. Luisteraars zetten deze lijsten op als achtergrondmuziek zonder ooit te kijken wie de artiest is.
Laten we zijn releases eens nader bestuderen.
Blood Oceans (How Many?) ->75 miljoen streams
Het originele nummer is uit 2018 en van de Amerikaanse underground rapper Ghostemane samen met de Russische rapper PHARAOH. Het origineel is een agressieve mix van trap-metal, industrial en hardcore rap, gekenmerkt door duistere baslijnen en snelle raps. De videoclip van dit origineel is tientallen miljoenen keren bekeken op YouTube.
Com0 um Beijo – >86 miljoen streams
Het origineel is afkomstig van het bekende Braziliaanse sertanejo-duo Marcos & Belutti (samen met Nadson O Ferinha), die het nummer “Como Um Beijo” uitbrachten. Dit is overigens een Portugese cover van de wereldberoemde klassieker “Heaven” van Bryan Adams. Omdat de melodie al herkenbaar en geliefd was, sloeg de instrumentale lofi-versie van Amblu direct aan.
Het origineel is de bekende en vrolijke reggae-/dancehall-hit “I Love My Life” van de Jamaicaanse artiest Demarco uit 2010.
Amblu heeft de track online gezet onder de eigen naam met een vervalste releasedatum van 2007, om de automatische copyright-scanners van Spotify te misleiden. Het nummer lift puur mee op de populariteit van het origineel in reggae- en strand-afspeellijsten.
Waarom verwijdert Spotify zo’n spookprofiel niet direct?
Dat Spotify dit soort “spookprofielen” en onofficiële remixen niet direct of volledig verwijdert, is een van de grootste frustraties in de moderne muziekindustrie. Hoewel de streamingdienst recentelijk miljoenen frauduleuze en AI-gegenereerde nummers heeft verwijderd, blijven accounts zoals Amblu vaak langere tijd buiten schot. Dit heeft een aantal specifieke, voornamelijk technische en juridische oorzaken:
In tegenstelling tot YouTube, dat beschikt over het geavanceerde Content ID-systeem om direct bij het uploaden auteursrechtelijk beschermde audio te blokkeren, werkt Spotify reactief. Spotify is een doorgeefluik. Muziek wordt geüpload via onafhankelijke distributeurs (zoals DistroKid of TuneCore). Pas wanneer een platenlabel of de originele artiest officieel een klacht (takedown-verzoek) indient bij Spotify, wordt er actie ondernomen. Zolang niemand klaagt, blijft het nummer staan.
-
- Metadata manipuleren: Ze geven de nummers een valse, oude releasedatum (zoals 2007 of 2013) zodat het filtersysteem denkt dat het om een historische, legale release gaat.
- Audio vervormen: Door de track te vertragen (slowed) of de toonhoogte aan te passen (pitch-shift), herkennen de automatische copyright-scanners de geluidsgolf (audiovingerafdruk) van het origineel niet meer.
Achter de schermen is het auteursrecht complex. Als een spookartiest een bekende melodie gebruikt, herkent het systeem voor de uitbetaling van royalty’s (publishing) de originele componisten soms wél. In dat geval verdient de originele artiest (of het label) ook geld aan de streams die het spookprofiel genereert. Voor labels is er dan minder haast om het nummer te laten verwijderen, omdat ze er passief aan verdienen. De uitvoerende artiest vist echter volledig achter net net, want zijn/haar/hun deel gaat naar de spookartiest. Vandaar dat Amblu in de credits overal zijn eigen naam als uitvoerend artiest heeft vermeld. Hij vermeldt daar wel netjes de echte auteurs, maar anders dan met een cover heeft Amblu de originele opname bewerkt waardoor copyrights worden geschonden.
Hoe kan het nu dat Spotify de spookversie afspeelt in plaats van het origineel?
Of het bewust is gedaan of dat het voor Amblu een geschenk uit de hemel is geweest zullen we nooit weten, maar omdat Ghostemane de track van Spotify heeft verwijderd is er iets bijzonders gebeurd. De software van Spotify speelt hierbij een cruciale rol.
Wanneer een nummer van een artiest offline wordt gehaald, ontstaat er een “gat” in duizenden playlists waar dat nummer in stond. Spotify probeert de gebruikerservaring soepel te houden en hanteert in eerste instantie een techniek genaamd ‘Track Linking’ (nummer-koppeling). Die werkt op basis van de unieke ISRC-code die elke track bij het uitbrengen krijgt. In het geval van Blood Oceans komen de codes niet overeen. In dat geval stapt Spotify over naar een andere methode: Fuzzy Metadata Matching (De ’tekst’-koppeling)
-
- Titel: Blood Oceans (How Many?)
- Componisten/Tekstschrijvers: Doordat amblu de echte namen van de schrijvers (Eric Whitney/Ghostemane) in de credits heeft gezet, ziet het algoritme een match op de achtergrond.
Alweer een mogelijkheid voor fraude
Bewust of onbewust is hier een nieuwe loot aan de toch al enorme boom van streamingfraude blootgelegd. Ik schreef al eerder over bots die miljarden nepstreams genereren en over AI-tracks die voor 85% uit fraude bestaan bij Deezer. Dit is subtieler: geen bot nodig, geen dure infrastructuur — gewoon een titel kopiëren en wachten tot Spotify’s eigen systeem je gratis in andermans playlists zet.
Voor artiesten is het een extra reden om hun catalogus goed in de gaten te houden: als je een nummer offline haalt, checken of het echt verdwijnt of dat iemand anders straks met jouw plays aan de haal gaat.
Conclusie
Een grijs vakje in je playlist voelt onschuldig, maar blijkt een gat in Spotify’s systeem. Hoog tijd dat Spotify dit beter aanpakt. Er wordt volop aan de features gesleuteld, maar ik zou veel liever zijn dat ze een goed systeem invoeren om direct bij het uploaden auteursrechtelijk beschermde audio te blokkeren. Dat is Spotify als marktleider toch eigenlijk wel verplicht.
Hoe nu verder?
Ik heb deze kwestie in ieder geval bij Spotify aanhangig gemaakt. Dat verliep nog erg stroef want het formulier voor de melding van schending van copyrights wil de link naar het profiel van Amblu niet accepteren. Ik heb de kwestie op het communityforum gemeld, Spotify heeft al gereageerd en gaat er naar kijken. Ik hou jullie op de hoogte van de verdere ontwikkelingen. Kom je zelf zo’n spookartiest tegen, aarzel niet om het te melden.